W internecie krąży sensacyjnie brzmiąca grafika ostrzegająca, że każdy przyjmujący witaminę D otrzymał od farmaceuty „poważne ostrzeżenie”. Choć obraz ten utrzymany jest w stylu typowego „clickbaitu”, zawarte w nim twierdzenie ma uzasadnienie medyczne. Farmaceuci i organy ds. zdrowia alarmują w kwestii ryzyka przypadkowego przedawkowania leków z witaminą D w wysokich dawkach.
Ryzyko przedawkowania
Witamina D jest niezbędna dla zdrowia kości i zębów oraz prawidłowego funkcjonowania mięśni i układu odpornościowego. Ponieważ jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, organizm nie wydala jej nadmiaru wraz z moczem (w przeciwieństwie np. do witaminy C);
zamiast tego gromadzi się ona w tkance tłuszczowej.
Przypadkowe przyjęcie zbyt dużej dawki może prowadzić do hiperkalcemii (niebezpiecznie wysokiego poziomu wapnia we krwi). Może to spowodować poważne uszkodzenia kluczowych narządów:
Serce: Może dochodzić do kołatania serca i zaburzeń rytmu serca (stąd wizerunek serca na wspomnianej grafice).
Nerki: Może to prowadzić do powstawania kamieni nerkowych, a w ciężkich przypadkach – do niewydolności nerek.
Inne objawy: Silne zmęczenie, nudności, wymioty, zaparcia i osłabienie mięśni.
Skąd pochodzi to ostrzeżenie?
Oficjalne ostrzeżenia wydawane przez farmaceutów i agencje ds. leków (takie jak FAGG w Belgii czy
CBG w Holandii) nie dotyczą standardowych suplementów codziennego stosowania, dostępnych w drogeriach. Ostrzeżenie to odnosi się konkretnie do leków na receptę w wysokich dawkach (np. ampułek lub kropli zawierających od 25 000 do 50 000 IU). Niestety, odnotowano poważne przypadki, w których pacjenci omyłkowo przyjmowali dawkę przeznaczoną na miesiąc lub tydzień w trybie codziennym. Takie błędy w dawkowaniu mogą zagrażać życiu.
Porada farmaceuty: Jak bezpiecznie przyjmować lek?
Aby uniknąć ryzyka, farmaceuci zalecają:
Ścisłe przestrzeganie harmonogramu: Jeśli na etykiecie widnieje informacja „raz w tygodniu” lub „raz w miesiącu”, nigdy nie należy
od tego odstępować.
Zachowanie ostrożności przy stosowaniu kropli: Należy dokładnie sprawdzać zakraplacz w butelce. Wadliwy zakraplacz może czasem uwolnić strumień płynu zamiast pojedynczych kropli, co prowadzi do nieświadomego przyjęcia zbyt dużej dawki. Nie łącz preparatów bezkrytycznie: nie należy przyjmować jednocześnie różnych suplementów (na przykład multiwitaminy i osobnego preparatu z witaminą D) bez sprawdzenia łącznej dawki.
Przechowuj w miejscu niedostępnym dla dzieci: łatwo może dojść do przedawkowania witaminy D w kroplach – co jest bardzo niebezpieczne, zwłaszcza w przypadku niemowląt i małych dzieci.
Podsumowanie: Witamina D jest bardzo korzystna dla zdrowia i
niezbędna dla wielu grup osób (na przykład dla seniorów oraz osób rzadko przebywających na słońcu). Jednak – podobnie jak w przypadku każdego leku czy suplementu – należy stosować ją rozsądnie i ściśle przestrzegać zalecanego dawkowania. W razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z lekarzem rodzinnym lub farmaceutą.
