Ma krótki uchwyt, szeroki drewniany kapelusz i mieści się w dłoni. Gdyby leżał samotnie na półce, łatwo byłoby wziąć go za ozdobę. W szufladzie obok nici i igieł nabiera sensu. Najważniejszą wskazówką jest gładka, wypukła powierzchnia kapelusza.
Rozwiązanie zagadki
To grzybek do cerowania. Wsuwano go do skarpety tak, żeby dziura znalazła się na wypukłej części. Drewno podpierało dzianinę, a uchwyt pozwalał przytrzymać i obracać narzędzie. Dzięki temu łatwiej było nabierać igłą oczka wokół dziury i nie przyszyć przypadkiem drugiej strony skarpety.
Kształt szczególnie dobrze sprawdzał się
przy pięcie. Rozłożona płasko skarpeta zapada się tam i marszczy. Po wsunięciu grzybka materiał układa się na zaokrąglonej powierzchni, więc widać, gdzie kończy się przetarty fragment i zaczyna mocniejsza dzianina. To właśnie na niej można oprzeć nowe ściegi.
Co robiło się z dziurą?
Przy cerowaniu można poprowadzić kilka równoległych nitek przez ubytek, zaczepiając je o materiał po obu stronach. Następnie przeplata się między nimi kolejne nitki. Na miejscu dziury powstaje w ten sposób mała plecionka. Ważne, żeby nie ściągać brzegów zbyt mocno. Na pięcie zbyt ciasna naprawa może utworzyć fałdę,
którą czuć w bucie.
Małe narzędzie, które trafiło do muzeum
W wykazie zbiorów Muzeum Pamięci Sybiru znajduje się drewniany grzybek do cerowania wykonany w Polsce przed 1940 rokiem. Ma wymiary 8 na 4 centymetry. Z kolei w archiwalnym wydaniu „Gazety Rybnickiej” czytelnicy rozpoznali takie narzędzie na fotografii i opisali, jak używano go do naprawy skarpet i pończoch. W ich odpowiedziach pojawia się też śląskie określenie „fukowanie”.
Dziś podobny grzybek może wyglądać zagadkowo, zwłaszcza kiedy wyjmie się go z pudełka z przyborami do szycia. Wystarczy jednak wyobrazić sobie skarpetę naciągniętą na
drewniany kapelusz, żeby zrozumieć, po co ktoś nadał mu właśnie taki kształt.
Czy w waszym domu używało się grzybka do cerowania, czy naprawiano skarpety w inny sposób?